انواع فیستول مقعدی و تشخیص هر یک از آنها

انواع فیستول مقعدی و تشخیص هر یک از آنها


بیماری فیستول مقعدی یکی از پیچیده ترین بیماری هایی است که ممکن است در این ناحیه از بدن ایجاد شود. در صورت ابتلا به این عارضه دو بخش یا دو عضو از بدن توسط مجرایی غیرطبیعی به یکدیگر متصل می شوند. این مجرای در اثر عفونت طولانی مدت و درمان نشده ایجاد می شود و همین امر درمان را پیچیده تر می‌کند. معمولاً فیستول در اثر عفونت درمان نشده آبسه ایجاد می شود.

در هر صورت فیستول نیازمند درمان فوری است زیرا در صورت پیشرفته تر شدن عارضه درمان آن نیز پیچیده تر خواهد شد. آشنایی و تشخیص انواع فیستول از یکدیگر و پیدا کردن مجرای فیستول در انتخاب نوع درمان اهمیت دارد ولی این امر کمی مشکل است. در ادامه به بررسی انواع فیستول مقعدی، مشخصات و نحوه تشخیص هر یک از آنها می پردازیم.

انواع فیستول مقعدی

مجرای فیستول معمولاً از کانال مقعد شروع شده و یکی از عضلات این ناحیه عبور کرده و در نهایت به سطح پوست راه پیدا می کند. این بیماری بسته به نوع عضله درگیر در بیماری می تواند به انواع مختلفی تقسیم شود. که عبارتند از :

زیر مخاطی

همان طور که نام این نوع فیستول مشخص است. مجرای غیر طبیعی از زیر مخاط مقعد عبور می کند و ساده ترین نوع این بیماری است.

اکسترا اسفنکتریک

این بیماری در اثر عبور مجرای غیر طبیعی از عضله لواتور آنی کف لگن ایجاد می شود. منشاء این مجرای راست روده است و  پس از عبور از عضله لواتور آنی به سطح پوست راه پیدا می کند.

این نوع مجرای دارای خطوط دندانه داری است که غدد مقعدی نیز در آن قرار دارند. معمولاً این بیماری در اثر ابتلا به بیماری های زمینه ای مانند کرون ، آپاندیس و آبسه ایجاد می شود.

 سوپر اسفنکتریک

مجرای این فیستول نیز از کانال مقعد نشات می گیرد، و سپس از مابین عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی عبور کرده و به سمت بالا گسترش می یابد. سپس با عبور از عضله پوبورکتالیس به سطح پوست راه می یابد.

ترانس اسفنکتریک

فیستول ترانس اسفنکتریک یا نعلی شکل از  بین عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی و یا پشت مقعد شروع می شود. در ادامه مجرای از بین عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی عبور کرده و در نزدیکی مقعد از پوست خارج می شود. این نوع فیستول در نهایت ظاهری U شکل داشته و همین جهت نعلی شکل نام می گیرد.

اینتر اسفنکتریک

یکی از انواع فیستول اینتر اسفنکتریک نام دارد. این مجرای نیز از مابین عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی نشات گرفته است اما این بار مجرای از اسفنکتر داخلی عبور کرده و در نزدیکی مقعد به سطح پوست راه پیدا می کند. این مجرای از شایع ترین انواع فیستول است و در حدود  ۷۰% از مواقع بیماری از نوع اینتر اسفنکتریک تشخیص داده می شود.

چگونگی تشخیص فیستول

پس از تشخیص بیماری تعیین نوع آن نیز در انتخاب درمان و نیز نتیجه گیری موثر از آن نقش دارد. برای تعیین دقیق انواع فیستول لازم است، دهانه داخلی و سرمنشاء مجرای شناسایی شود. در واقع با تعیین عضله درگیر در بیماری می توان به نوع این بیماری را تشخیص داد.

در برخی موارد پزشکان ماهر می توانند با معاینه و لمس مقعد نوع مجرای ایجاد شده را تشخیص دهند. اما از آنجایی که این کار مشکل است جهت تشخیص دقیق تر انجام آزمایشات دیگر نیز پیشنهاد می شود. این آزمایشات عبارتند از :

  • بررسی مجرای با ابزار پروب فیستول
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی
  • تزریق متیلن رقیق شده داخل مجرای
  •  تزریق یک محلول کنتراست به داخل مجرای و سپس عکسبرداری از آن